موشک هوا به هوای R-73 ساخت «ویمپل» که در سازمان ناتو با نام AA-11 Archer شناخته می شود، توسط «دفتر طراحی کارخانجات ماشین سازی ویمپل» طراحی و ساخته شده است. این موشک، پیشرفته ترین موشک بردکوتاه هوا به هوای ساخت روسیه می باشد. این موشک، عمومن به عنوان ترسناک ترین سلاح در نبردهای نزدیک هوایی (داگ فایت) معرفی می شود.
دفتر طراحی کارخانجات ماشین سازی ویمپل: Vympel machine Building Design Bureau

طراحی
R-73 به منظور جایگزینی مدلی قدیمی R-60 (نام ناتو: AA-8 Aphid) به عنوان سلاحی جهت فواصل نزدیک، برای هواپیماهای جنگی اتحاد شوروی، طراحی و ساخته شد. کار طراحی این موشک به سال 1973 باز می گردد و اولین سری این موشکها، به سال 1985 وارد خدمت در نیروی هوایی اتحاد شوروی شدند.
R-73 دارای هدایتگر حساس به مادون قرمز یا حرارت، خنک کننده سنسور جستجوگر با قابلیت مهم «زاویهء بسته» می باشد: یعنی جستجوگر موشک می تواند اهدافی را که در 60 درجه نسبت به محور طولی موشک، قرار دارند، تشخیص دهد و ببیند.
این موشک همچنین می تواند با سایت نشانه روی تعبیه شده در کلاه خلبان (HMS) یکپارچه شود و بدین طریق، خلبان تنها با نگاه به سمت اهداف روبه رو و بدون نیاز به منحرف ساختن سایت نشانه روی اصلی هواپیما، آنها را مورد اصابت قرار دهد.
حداقل فاصلهء مورد نیاز جهت شلیک این موشک، در حدود 300 متر و حداکثر فاصلهء آئرودینامیکی (فاصله ای که موشک در هوا و با انجام مانور به سمت هدف طی می کند) حدود 30 کیلومتر می باشد.
HMS مخفف Helmet-Mounted Sight

 

R-73 بالاتر از AIM-9M
R-73 مانورپذیرترین موشک در بین موشکهای مشابه می باشد و اغلب کارشناسان بر این اعتقادند که در قیاس با موشک آمریکایی AIM-9M Sidewinder، در مرتبهء بسیار بالاتری قرار می گیرد. موشک AIM-9M جایگزین موشکهای AIM-132 ASRAAM و IRIS-T شد و به زودی نوع پیشرفته ای به نام AIM-9X وارد خدمت خواهد شد.

R-73M یا R-74EM
از سال 1994 تاکنون، موشک R-73 مورد بهبودسازی قرار گرفته که ماحصل آن، سطح استاندارد R-74EM شده است که در اصل همان موشک R-73M می باشد. این موشک، به سال 1997 در کشورهای CIS (مشترک المنافع یا جمهوری های استقلال یافتهء شوروی) وارد خدمت شد. R-74EM برد بیشتری پیدا کرده است و جستجوگر آن، می تواند اهدافی فراتر از 60 درجه را شناسایی کرده و ببیند؛ ضمن اینکه سیستم «ضد ضدعمل الکترونیک» (ECCM) آن نیز بهبود یافته است.
CIS مخفف Commonwealth of Independent States
ECCM مخفف Electronic Counter-Counter Measures

این موشک، سلاحی است که در هواپیماها و هلیکوپترهای زیر، می تواند نصب شده و مورد استفاده قرار گیرد:
MiG-21/23/29
Su-24/25/27/35
Mil Mi-24/28
Kamov Ka-50

اطلاعات اولیه و مشخصات عمومی
عملکرد: موشک برد کوتاه هوا به هوا
سازنده: ویمپل
موتور: راکت سوخت جامد
وزن: 105 کیلوگرم (231 پاوند)
طول: 2.9 متر (9 فوت و 6 اینچ)
قطر: 170 میلی متر (6.7 اینچ)
طول دو سر بالچه ها: 510 میلی متر (20 اینچ)
سرعت: 2.5 ماخ
برد: 30 کیلومتر (18.75 مایل)
سرجنگی: 7.4 کیلوگرم (16.3 پاوند)
هدایت: هدفیاب مادون قرمز

منبع


AA-10 ALAMO R-27
آشنایی با موشک هوا به هوای R-27 (آلامو)



موشک هوا به هوای میان برد R-27 یکی از تسلیحات اصلی جنگنده‏ی میگ-29 به شمار می‎‏رود. این موشک در سازمان ناتو با نام AA-10 یا «آلامو» شناخته می‏شود.
موشک R-27R یکی از گونه‏های R-27 است که از نظر مشخصات فنی، بسیار به نمونه‏ی آمریکایی خود یعنی AIM-7M (اسپارو) شباهت داشته و برابری می‏کند، هرچند که در بسیاری موارد (مانند برد بیشتر و سرجنگی قوی‏تر)، از نمونه‏ی آمریکایی خود برتر می‏باشد. پس از اتحاد آلمان، میگهای29 (آلمان‏شرقی) و تسلیحات مربوط به آنها در اختیار لوفت‏وافه (نیروی هوایی آلمان‏غربی) قرار گرفت. پس از این بود که تسلیحات میگ29 و مشخصات رادار آن در اختیار ناتو قرار گرفت.
(در هدفیابهای نیمه فعال راداری موشک اسپارو، رادار هواپیمای شلیک کننده ی موشک، باید تا زمان اصابت موشک شلیک شده به سمت هدف، روی هدف، قفل بماند و به همین دلیل، در طول این مدت، جنگنده دچار فلج تاکتیکی می شود و نمی تواند با اهداف دیگر هوایی درگیر شود. این مشکلی بود که برای جنگنده های F-4J در جنگ ویتنام هنگام شلیک موشک اسپارو پیش آمد و تعدادی از این هواپیماها به جهت قفل ماندن رادارشان بر روی هدف، خود طعمه ی میگهای ویتنامی شدند)



نوع طراحی R-27 به گونه‏ای است که از قطعات و بخش‏های مجزا ساخته شده است که بر این پایه، گونه‏های مختلفی از موشکهای هوا به هوای روسی طراحی و توسعه یافته‏اند. در اتحاد شوروی، موشکهای بسیاری بر پایه‏ی این موشک طراحی و ساخته شدند که از هدفیابی حرارت موتور هواپیماها (Infrared Homing) یا هدفیابی نیمه فعال راداری (Semi-Active Radar Homing) یا هدفیابی تمام راداری (Active Radar Homing) بهره می‏بردند.



مدل ALAMO-C یا R-27AE بردی حدود 130 کیلومتر دارد در حالی که گونه‏های دیگر این موشک، بردی بین 70 تا 170 کیلومتر دارند. مدل AE و گونه دریاپایه ی آن یعنی EM (نوعی که بر علیه اهدافی که در سطح دریا پرواز می کنند) از آشیانه یاب فعال راداری بهره می گیرند. همچنین مدل R-27P موشکی است ضد رادار و بر علیه رادارهای پرنده مانند آواکس به کار می رود و مسیر خود را از طریق امواج رادار آواکس به دقت پیدا می کند.

R-27 به طور استاندارد، موشکی میان برد و نیازمند به هدایت اولیه از سوی رادار هواپیمای شلیک کننده دارد که حدس زده می‏شود به سال 1985 به خدمت در آمده و بر روی جنگنده های نسل چهارم نظیر میگهای29 و سوخوهای27 (که آن زمان جنگنده‏های تراز اول اتحاد شوروی بودند) نصب شده است.
R-27 می‏تواند در نبردهای نزدیک و سنگین هوایی یا نبردهای دوربرد هوایی که هواپیمای دشمن دیده نمی‏شود به کار رود. این موشک می تواند اهدافی را که از جهت های مختلف هوایی می آیند یا اهدافی را که در نزدیکی سطح زمین یا سطح دریا پرواز می کنند در هر شرایط آب و هوایی، ساقط کند. همچنین می تواند بر ضد پرنده های بدون سرنشین یا موشکهای کروز به کار رود.
R-27R از جستجوگر (هدفیاب) نیمه فعال راداری بهره می گیرد. R-27R همچنین از یک رادار داخلی، یک فیوز مجاورتی و یک فیوز ضربه ای استفاده کرده و سرجنگی موشک، ضدصاعقه طراحی شده است.

سیستم هدایت موشک تا رسیدن به هدف، در دو مرحله انجام می شود:
1- هدایت و اصلاح مسیر در ابتدای مسیر پروازی موشک
2- هدایت نهایی (هدفیابی دقیق یا Homing)

البته هدایت موشک زمانی امکان پذیر می شود که هدف مورد نظر در برد رادار جنگنده قرار گرفته و رادار بتواند بر روی آن قفل شود. موشک به نحوی هدایت می شود که بهترین مسیر را جهت رسیدن به هدف و انجام مرحله آشیانه یابی دقیق و سپس انفجار فیوز مجاورتی، انجام دهد.
این موشک همچنین قادر است هدف خود را از دود و حرارت فرعی ایجاد شده جهت انحرافش تشخیص داده و همچنین هنگامی که از برد رادار جنگنده ی شلیک کننده نیز خارج می شود به حرکت در مسیر صحیح خود ادامه دهد. همچنین می تواند به اهدافی که در ارتفاع خیلی کم و خارج از زاویه ی دید پرواز می کنند اصابت کند.
این موشک یک کانارد (بالچه جلویی موشک) با طراحی آیرودینامیک، به همراه بالچه هایی آیرودینامیکی صلیب شکل در مرکز موشک دارد.



سطوح کنترلی پروانه ای شکل به موشک این قدرت را می دهند که جهت حرکتش سمت چپ یا راست منحرف شود یا به سمت بالا و پائین به خوبی مانور نماید ضمن اینکه به پایداری موشک در حین این چرخشها کمک می نمایند.
هر کدام از 4 سطح کنترلی نصب شده روی موشک، به یک پمپ هیدورلیکی مجهز هستند که این پمپ از روغن موجود در مخزن موشک برای تامین فشار هیدرولیکی مورد نیاز حرکت بالچه های کنترلی، نیروی مورد نیاز را فراهم می آورد. سطوح کنترلی درست بالای این سیستم هیدرولیک نصب شده اند و هنگامی که هدفیابی نهایی در دستور کار موشک شلیک شده قرار می گیرد، این سطوح توسط پمپ هیدرولیکی تغییر مسیر صحیح را به طوری که تعادل موشک برهم نخورد انجام می دهند.

مشخصات
سازنده: ویمپل (Vympel)
سال ساخت اولین نمونه: 1982
برد:
مدل R-27R = بین 2 تا 80 کیلومتر
مدل R-27T = بین 1 تا70 کیلومتر
مدل R-27AE و R-27EM = بین 1 تا 130 کیلومتر
مدل R-27TE = بین 1 تا 120 کیلومتر
مدل R-27P = بین 1 تا 170 کیلومتر (ضد رادار پرنده)

محدوده ارتفاع عمل: بین 20 متر تا 27 کیلومتر

سرعت: 4 ماخ
نیروی محرکه: راکت تک مرحله ای با سوخت جامد

هدایت پذیری:
نیمه فعال راداری؛ مدلهای: R27R و R-27E
حرارت یاب؛ مدلهای: R-27T و R-27TE

سرجنگی: 39 کیلوگرم TNT

وزن:
R-27R = حدود 253 کیلوگرم
R-27T = حدود 254 کیلوگرم
R-27AE = حدود 350 کیلوگرم
R-27TE = حدود 343 کیلوگرم

طول: 7/3 متر
قطر: 230 میلی متر
فاصله ی دو سر بالچه ها: 77 سانتی متر

استاندارد استفاده در جنگنده های:
سوخوی27، سوخوی30، سوخوی33، سوخوی35، سوخوی37، میگ29 و یاک141