اف-14 جنگنده بال متغیر پیشرفته ای است که بدیلی سیستم های پیچیده اش، به کامپیوتر پرنده  مشهور شد. این هواپیما بسیار گران قیمت، قادر به پرواز در همه گونه شرایط جوی با عملکرد بهینه است.

در اواخر دهه 1960 وزارت دفاع امریکا برای کاهش ضعف هواپیما هایی مثل اف-4 و اف-111 در برابر تهدید هواپیماهای میگ-25، مناقصه ی وی. اف. ایکس. را برای ساخت یک جنگنده ی ناو نشین جدید مطرح کرد. در ان زمان، شرکت نه چندان موفق گرومن با ناکامی های متعددی روبرو شده بود.  اما این بار، طرح پیشنهادی گرومن،؟ از بین 6000 طرح دیگر، برنده مناقصه شد.

ویژگی بارز طرح گرومن، بال های متغیرش بود که باعث می شد فضای کمتری بر روی ناو هواپیما بر اشغال شود، به باند کوتاهتری نیاز باشد، و در داگ فایت هوایی کاراتر عمل کند. حاصل کار گرومن اف-14 (تامکت) در 21 دسامبر 1970 نخستین پرواز ازمایشی را با موفقیت انجام داد. ولی در دومین پرواز دچار سانحه شد. پس از رفع مشکل پروازهای ازمایشی، پیش نمونه دیگری ساخته شد، از 24 مه 1971 مجددا ازمایش های پروازی اغاز شد.


Condensation over an F-14 in transonic flow

تامکت در حال شکستن دیوار صوتی


از ویژگی های مهم تامکت، سیستم پیشرفته کنترل سلاح ان است که از موشک های فونیکس ساخت شرکت هیوز استفاده می کند. این سیستم قادر به دریابی همزمان24 هدف در فاصله 120-320 کیلومنری( تابع ابعاد هدف)، وهمچنین شکار همزمان 6 هرف انتخابی در ارتفاع ها و سزعت های مختلف با شش فروند موشک فونیکس است.

در اولین قرار داد فروش، مقرر شد که 12 فروند از این هواپیما برای نیروی دریایی ساخته شود. ولی ساخت فقط 7 فروند ار انها ، شرکت گرومن را تقریبا ورشکسته کرد، چون در حین تولید قیمت هر فروند ان 7.3 میلیون دلار پیش بینی شده اولیه به 11 میلیون دلار رسیده بود. به این ترتیب، تامکت گران قیمت ترین واپیکای رده ی خودش شد. گرومن که گرفتاریهای مالی دیگر هم داشت، و ضمنا کم توجهی نیروی دریایی مواجه بود. توجه شاه ایران را با تلاش های فراوان را به تامکت جلب کرد و در دولت ایالات متحده هم موانع فروش این جنگنده را به ایران را بر طرف کرد. سرانجام با انعقاد قرار داد 2 میلیارد دلاری با ایران برای  فروش 80 فروند تامکت در ژوئن 1974 گرومن از خطر ورشکستگی نجات یافت، و برنام ی تامکت مجددا فعال شد. هواپیمای در خواستی ایران در طول سال های 1976 و 1978 تحویل شدند، و این معامله مبنای مبادله ی خلبانان و تکنسین ها برای امور اموزشی فنی و خدماتی شد.


 

کاکپیت نه چندان به ظاهر پیشرفته تامکت

با بروز چتدین جادثه تردید هایی نسبت به موتور ساخت پرات اتد ویتنی به وجود امد. از همان اوایل دهه1970 با تغییر اساسی موتور، مدل اف-14 بی ساخته شد مه نسبت به مدل قبلب عملکرد پروازی بهتری داشت مانند: 40% کاهش شعاع دور زدن، 21% افزایش شتاب قابل تحمل g ، 80% افزایش برد.

تولید این هواپیما تا سال 1987 ادامه داشت و مجموعا 557 فروند از ان ساخته شد.

با تغییر اسایس موتور، مشکلات پیشرانهبه نتیجه رسید، و این بار موتور اف-110 ساخت جنرال الکتریک جانشین موتور پرات اند ویتنی شد. در 29 دسامبر 1986 ازمایشات پروازی تامکت جدید یعنی مدل D اغاز شد. بر خلاف مدل قبلی مه به سیستم های انالوگ مجهز بود، باعث افزایش 61% سرعت صعود و 62% افزایش شعاع عملیاتی شده، و امکان فر خاستن از روی عرشه بدون استفاده از پس سوز را فراهم کرد. این نوع از اف-14 را اف-14 پلاس نیز می گویند که اولین فروند از این هواپیما در سال1990 به نیروی دریایی تحویل داده شد.

 

دیگرمشخصات

اف 14 مدل ای

نیروگاه:

  • دو تا موتور پرات اند ویتنی TF30-P-412A
  • بیشترین رانش موتور( با پس سوز): KN93
  • ظرفیت مخازن سوخت داخلی: 9029 لیتر
  • قادر به حمل دو مخزن سوخت رها کردنی 1011 لیتری

ابعاد:

  • دهانه بال: 19.54 متر تا 10.15 متر
  • زاویه پس گرایی بال:

(در لبه حمله، براب نشستن بر روی ناو هواپیما بر): 75 درجه

(در لبه حمله، بیشترین): 68 درجه

(در لبه حمله، کمترین): 20 درجه

  • طول:  19.10 متر
  • ارتفاع: 4.88 متر

وزن ها:

  • بیشترین بار جنگی:  6577 کیلو گرم
  • بیشترین وزن برخاستن: 33724 کیلو گرم
  • وزن فرود: 23510 کیلو گرم

عملکرد پروازی:

  • بیشترین سرعت افقی(در ارتفاع پایین): 1.2 ماخ
  • بیشترین سرعت کروز: 1019-741 کیلو متر بر ساعت
  • سرعت واماندگی: 213 کیلومتر بر ساعت
  • بیشترین نرخ صعود: 9140 متر بر دقیقه
  • کمترین مسافت برخاستن: 430 متر
  • کمترین مسافت فرود: 884 متر
  • سقف پروازی: 15240 متر
  • برد (با سوخت بیرونی): 3220 کیلومتر

تسلیحات:

  • یک قبضه توپ هوایی 20میایمتری با 675 گلوله
  • 4 فروند موشک اسپارو یا 4 فروند موشک فونیکس در زیر بدنه
  • یک پایه تقب تسلیحات در زیر قسمت ثابت هر بال با امکان نصب 4 تاسایدویندر یا 2 تا اسپارو، و یا 2 فروند فونیکس اضافی با 2 فرمند سایدویندر

مجهز به سیستم های جنگ الکترونیک و پخش کننده های پوشالمینیوم و شعله نما

 



پیوست مطلب بالا

یکی از دوسان در پیامی نوشته اند که خاطرات خلبانان اف-۱۴ نیز در نوع خود جالب است.

لازم دیدم که بگویم در عین جالبی. شگفت انگیز نیز است.

برای مثال در جنگ ایران و عراق در یک رویارویی بین هواپیماهای عراقی و اف-۱۴ های ایران.در یکی از موارد با شلیک یک فروند موشک ایم-۵۴ یا همان فونیکس افسانه ای چهار فروند هواپیمای عراقی ساقط شد.(در برخی گزارش ها سه فروند تایید شده است)